De dis­cussie over een mogelijke AI-bubbel laait weer flink op. Deze week pub­liceerde de bek­ende AI-criti­cus Ed Zitron een lijvig stuk van maar lief­st 15.000 woor­den waarin hij stelt dat de vraag niet is of Ope­nAI omvalt, maar eerder wan­neer. Hij noemt dat moment alvast het ​“Lehman Broth­ers-moment” van de AI-bubbel, een ver­wi­jz­ing naar de val van de zak­en­bank in 2008 die de kredi­et­cri­sis in volle hevigheid deed los­barsten. Ste­vige taal dus, en zoals alti­jd bij dit soort ver­halen loont het om er even rustig doorheen te lopen. Wat zegt hij pre­cies, wat zeggen anderen, en vooral: wat kun jij ermee als belegger?

Hier bij ons in Ned­er­land en Bel­gië zouden we kun­nen wijzen op het ​“World Online” moment, wie weet dat nog?

Zitron, auteur van ​“The Hater’s Guide to the AI Bub­ble”, ziet rond AI een bij­na sek­te-achtige waanzin die vol­gens hem vooral in stand wordt gehouden door het bestaan van Ope­nAI. Zijn kern­punt: het bedri­jf­s­mod­el klopt niet als men er goed naar kijkt. De abon­nementen zijn ver­lies­gevend, de adver­ten­tie-inkom­sten stellen weinig voor en de kosten per klant zijn toren­hoog. Onder­tussen groeit de behoefte aan nog meer vers geld alleen maar. 

De cijfers die hij noemt zijn niet mals. Ope­nAI zou van plan zijn om tegen eind 2030 meer dan $852 mil­jard te ver­bran­den, bovenop de ruim $50 mil­jard aan com­put­erkosten alleen al dit jaar. Dat laat­ste bedrag zou vol­gens zijn schat­ting meer dan 50% van alle wereld­wi­jde uit­gaven aan rekenkracht zijn. En hoewel Ope­nAI en Anthrop­ic samen de afgelopen jaren zo’n $300 mil­jard hebben opge­haald, wor­den de infra­struc­tu­urkosten gro­ten­deels gedra­gen door de grote hyper­scalers. Dat wekt vol­gens Zitron de illusie dat er straks veel meer bedri­jven zoveel rekenkracht gaan afne­men als Ope­nAI nu doet. 

Op basis van zijn eigen onder­zoek naar de jaar­rekenin­gen van 2024 en 2025 stelt hij dat Ope­nAI de komende 10 jaar min­stens 3 keer opnieuw grote financier­ingsron­des nodig heeft. Zodra de schulden van AI-dat­a­cen­ters en het dur­fkap­i­taal opdro­gen, komt vol­gens hem het kan­telpunt. De gevol­gen die hij schetst: min­der vraag naar rekenkracht, het einde van gratis Chat­G­PT, investeerders die het vertrouwen in elke AI-start­up ver­liezen en een berg dat­a­cen­ter­schulden die ergens moet landen. 

Vooral Ora­cle loopt vol­gens hem een groot gevaar, met mil­jar­den aan investerin­gen en ein­de­loze lease-ver­plichtin­gen die bij een val van Ope­nAI ineens heel anders ogen. Ook Anthrop­ic is vol­gens hem niet veilig, omdat daar eve­neens mil­jar­den opgaan aan het trainen van mod­ellen. Een ineen­stort­ing van Ope­nAI zou vol­gens Zitron een ver­woes­tend effect hebben op de hele aan­de­len­markt, en de omvang daar­van beangstigt hem naar eigen zeggen zo erg dat hij bij­na hoopt dat hij het mis heeft. 

Nu is het goed om te weten dat lang niet iedereen er zo somber in zit. De leg­en­darische beleg­ger Howard Marks, medeo­prichter van Oak­tree Cap­i­tal Man­age­ment en toch echt geen man die snel mee­gaat in hypes, vertelde deze week in een pod­cast dat hij juist van mening is veran­derd. Eerst zag hij in AI een mogelijke zeep­bel, inmid­dels is hij vooral onder de indruk van de tech­nolo­gie zelf. Hij wijst op het ver­mo­gen van AI om con­text te begri­jpen, humor te gebruiken en zelf­s­tandig te werken, iets wat eerdere grote inno­vaties zoals de spoor­we­gen en het inter­net vol­gens hem nooit had­den. Die mate van autonomie noemt hij ongekend. 

En kijk ook even naar de bedri­jf­s­ci­jfers van van­daag: chipgi­gant TSMC rap­por­teerde opnieuw ijz­er­sterke resul­tat­en met een win­st­sti­jging van 77% naar een record van $22 mil­jard, gedreven door de vraag naar high-per­for­mance com­put­ing voor het trainen van grote AI-mod­ellen. De vraag naar chips en rekenkracht is er op dit moment dus wel degelijk, en die is zelfs enorm. De markt reageerde er vanocht­end overi­gens nauwelijks op, de futures staan gemengd met de tech­sec­tor wat lager. Blijk­baar zit er al heel veel goeds in de koersen ver­w­erkt, en dat is op zich ook een sig­naal om in de gat­en te houden. 

Als coach zie ik wat dit soort artike­len met beleg­gers doet. Een kop over een Lehman-moment trig­gert direct angst, ter­wi­jl een record van TSMC juist hebzucht aan­wakkert. Bei­de emoties zijn slechte raadgev­ers. Ons brein is gebouwd om extreme ver­halen te onthouden en te ver­sterken, niet om nuchter kansen af te wegen. Wie vanocht­end dit stuk van Zitron leest, is geneigd de sterke cijfers van TSMC weg te wuiv­en. Wie al vol in AI zit, doet pre­cies het omge­keerde en leest alleen wat het eigen gelijk bevestigt. 

Mijn advies: lees bei­de kan­ten, zoals in dit artikel, en vraag je daar­na af wat de grafiek zegt in plaats van wat de schri­jver roept. De markt zelf vertelt je via ste­un, weer­stand en trend veel eerlijk­er waar we staan dan welke goeroe dan ook. En zolang de trend omhoog wijst, respecteer je die trend, met een stop achter de hand voor het moment dat het beeld wel degelijk draait. Zo bli­jf je baas over je eigen beslissin­gen in plaats van speel­bal van de krantenkoppen. 

US Mar­kets Redac­tie | www​.usmar​kets​.nl

Wall Street sloot woensdag 15 juli voor de 2e dag op rij hoger. De Dow Jones won 0,3% en eindigde op 52.659 punten, de S&P 500 steeg 0,4% naar 7.572 punten en de Nasdaq Composite klom 0,6% naar 26.269 punten. Daar tegenover stond dat de meer chipgerelateerde indices zoals de Nasdaq 100 en de SOX-index wat terug moesten. Bekeken over de breedte van de markt, zien we wel een positieve sessie woensdag.

De aanleiding was de Amerikaanse producentenprijsindex over juni, die met 0,3% daalde, een dag na een eveneens meevallend consumentenprijscijfer. Dat voedde de hoop dat de Federal Reserve voorlopig nog wat kan wachten met een renteverhoging. De rente op de 10 jaar Amerikaanse staatslening zakte in de loop van de dag terug naar ongeveer 4,56%, na eerder op de dag nog richting 4,62% te zijn geklommen. Apple bereikte een nieuw record en ook Amazon, Alphabet en Microsoft wonnen zo'n 3 tot 4%.

PayPal was de uitschieter van de dag met een koerswinst van bijna 17%, nadat betaaldienst Stripe en investeerder Advent International een bod van $60,50 per aandeel neerlegden, goed voor ruim $53 miljard. Lucid Group steeg 29% na een ontkenning van faillissementsgeruchten, en vermogensbeheerder BlackRock won ruim 5% op sterke kwartaalcijfers. 

Aan de andere kant kregen de geheugenchipmakers rake klappen: SK Hynix verloor 10%, SanDisk 10%, Western Digital 7% en Micron Technology 7%. Ruimtevaartbedrijf SpaceX zakte voor het eerst sinds de beursgang onder zijn introductiekoers. IBM, dat dinsdag zijn slechtste beursdag ooit kende met een duik van 25% na een winstwaarschuwing, stabiliseerde woensdag enigszins, met de definitieve cijfers op 22 juli als volgend ijkpunt.

De AEX eindigde woensdag 0,7% hoger op 1.098 punten, na een nieuwe intraday recordstand van 1.102 punten. CVC Capital was de sterkste stijger met een plus van 6,2% op een positief analistenrapport van Goldman Sachs, en ook Prosus en Adyen wonnen fors. ASML steeg intraday met bijna 8% op sterke kwartaalcijfers en een verhoogde outlook, maar sloot uiteindelijk 0,4% lager. De DAX daalde 0,6% naar zo'n 25.000 punten, met Infineon, BASF en Bayer als grootste verliezers, terwijl HeidelbergCement, Volkswagen en BMW tot de winnaars behoorden.

De Amerikaanse futures staan vanochtend over de hele linie licht hoger, met technologiefutures voorop. Brent olie noteert rond de $84,6 per vat want de escalatie tussen de VS en Iran duurt intussen al 5 dagen. President Trump dreigde deze week zelfs met aanvallen op Iraanse energiecentrales en bruggen als Teheran niet terugkeert naar de onderhandelingstafel. 

Vandaag staan met TSMC, Johnson & Johnson, UnitedHealth, Netflix en GE Aerospace 5 zwaargewichten met cijfers op de agenda. TSMC en de overige 3 rapporteren voor de opening, Netflix meldt zich pas nabeurs.

De psychologische valkuil van vandaag heet verankering. Beleggers en media blijven soms een paar dagen hangen in het verhaal van een grote schok, zoals de val van IBM, terwijl de markt allang verder is. Dat verschijnsel heet in de gedragspsychologie anchoring, je eerste sterke indruk blijft je waarneming kleuren, ook als de feiten alweer zijn veranderd.

Ik zie het bij leden ook terug in hun eigen posities. Een slechte dag blijft nog dagenlang meespelen in het hoofd, ook als de koers alweer is hersteld. Daarom hamer ik er steeds weer op om bij elke nieuwe handelsdag met een schone lei te kijken naar wat de koersen doen, niet wat er gisteren of eergisteren gebeurde. Dat is misschien wel de moeilijkste discipline in deze markt, en tegelijk een van de belangrijkste.

Bron: TradingView, klik op de grafiek voor volledig formaat

• Steun en weerstand: slotkoers 1.098 punten, een nieuw record. De voormalige weerstand bij 1.091 punten fungeert nu als eerste steun, met 1.075, 1.055 en 1.031 punten daaronder. Boven de koers is er geen historische weerstand meer, de psychologische grens van 1.100 punten werd woensdag al even kortstondig aangetikt.

• Gemiddelden: het EMA-20 (blauwe stippellijn) staat op 1.077, het SMA-50 (groene lijn) op 1.055 en het SMA-200 (paarse lijn) op 998, alle 3 stijgend en onder de koers, een gezonde trend op elke termijn.

• Indicatoren: de RSI staat op 68, tegen overbought aan maar er nog net onder, en de MACD staat met 9,63 nog boven de signaallijn van 9,15, al is het histogram met 0,48 nog maar nipt positief.

• Patroon: de index klimt al sinds april in een net stijgend kanaal, en de kleine uitbraakpoging van vanochtend boven de 1.100 punten past in die trend, al is het nog geen overtuigende doorbraak.

Bron: TradingView, klik op de grafiek voor volledig formaat

• Steun en weerstand: slotkoers 29.503 punten. Weerstand ligt bij 29.750 punten, waar de dubbele top ligt, en vervolgens 30.750 punten. Steun ligt bij 28.700 punten, met 28.000 punten daaronder.

• Gemiddelden: het EMA-20 (blauwe stippellijn) staat op 29.564, het SMA-50 (groene lijn) op 29.510 en het SMA-200 (paarse lijn) op 26.294. De koers klontert samen met het EMA-20 en het SMA-50, net onder beide, terwijl het SMA-200 er ver onder blijft. Dat het EMA-20 op punt staat om het SMA-50 te doorkruisen, is een negatief teken voor de index.

• Indicatoren: de RSI staat neutraal op 50, en de MACD blijft met min 49 in het histogram nog onder de signaallijn, het korte termijn momentum is dus nog altijd wat verzwakt.

• Patroon: na de dubbele top rond 29.750 en 30.750 punten volgde een correctie richting de steun bij 28.700 punten, en de koers probeert nu weer aansluiting te vinden bij het EMA-20 en het SMA-50, een fase van consolidatie.

Wat we ermee kunnen: afwachten tot de koers overtuigend boven 29.750 punten sluit voor een nieuwe LONG poging richting 30.750 punten. Een terugval onder 28.700 punten zou een kortstondige SHORT kans kunnen bieden richting 28.000 punten.

Bron: TradingView, klik op de grafiek voor volledig formaat

• Steun en weerstand: slotkoers 52.659 punten. De voormalige weerstand bij 52.250 punten geldt nu als steun, met 51.500 en 50.350 punten daaronder. Boven de koers zien we geen horizontale weerstand meer, wel een stijgende trendlijn die de laatste toppen verbindt richting 54.000 punten.

• Gemiddelden: het EMA-20 (blauwe stippellijn) staat op 52.193, het SMA-50 (groene lijn) op 51.096 en het SMA-200 (paarse lijn) op 48.705, alle 3 stijgend en onder de koers.

• Indicatoren: de RSI staat op 62, nog altijd overwegend positief maar wel iets onder zijn eigen gemiddelde van 64, en de MACD noteert met een histogram van min 53 een lichte terugval van het momentum na de recente piek.

• Patroon: de Dow zit al sinds april in een net stijgend kanaal, en na de recordrun van de afgelopen weken zie ik nu een korte adempauze richting de steun bij 52.250 punten, geen trendbreuk.

US Markets Redactie | www.usmarkets.nl