Oorlog in het Midden-Oosten zet markten hard onderuit

Het was al een roerige week, maar dinsdag pakt zelfs nog zwaarder uit dan maandag. De VS en Israel voeren nu vier dagen aanvallen uit op Iran. De Straat van Hormuz is effectief gesloten voor tankerverkeer. Olie stijgt voor de tweede dag op rij met circa 8%. En Wall Street krijgt het heel zwaar.: de Dow verliest midden op de dag meer dan 1.000 punten, de S&P 500 staat op 6.775. Van de veerkracht van maandag blijkt er niets meer over.

Wat er is gebeurd: Operatie Epic Fury

In de nacht van vrijdag 28 februari op zaterdag 1 maart lanceerden de VS en Israel een reeks gecoordineerde aanvallen op Iran. "Operatie Epic Fury" was de Amerikaanse codenaam, "Operatie Roaring Lion" die van Israel. De aanvallen waren gericht op nucleaire installaties, raketbases en commando centra. Bij een gerichte aanslag in Teheran werd de Iraanse Opperste Leider Khamenei gedood, samen met meerdere topcommandanten van de Islamitische Revolutionaire Garde.

Iran sloeg snel en hard terug. Honderden drones en raketten vielen neer op Israel en Amerikaanse militaire installaties in Bahrain, Qatar en de VAE. Qatar Energy meldde tijdelijke productiestop van vloeibaar aardgas na aanvallen op installaties in Ras Laffan. Vandaag meldde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken evacuaties bij diplomatieke posten in Bahrain, Irak en Jordanie. Drones raakten de Amerikaanse ambassade in Riyad. Hezbollah lanceerde aanvallen op Tel Aviv. Het lijkt erop dat het conflict zich snel verspreidt over de regio.

Wall Street om 17:30 uur: Dow -900 punten, S&P 500 op 6.775 punten

De Amerikaanse markt geeft er vandaag flink van langs. Om circa 17:30 uur onze tijd staat de S&P 500 op 6.775 punten, een verlies van circa 1,5% ten opzichte van de maandag slotkoers van 6.881. Op het dieptepunt van de sessie stond de index al op 6.730 (-2,2%). De Dow Jones verliest meer dan 900 punten (circa 1,8% tot 2%). Als dat standhoudt bij sluiting, is dit de grootste dagdaling in punten voor de index sinds april 2025. De Nasdaq Composite daalt circa 1,8 tot 2%, de Nasdaq 100 zakte naar zijn laagste niveau sinds november 2025 en breekt door de belangrijke steunzone. De Russell 2000 verliest circa 2,5%.

Maandag herstelten markten zich nog veerkrachtig van een initieel verlies van meer dan 1,5% intraday. De "buy the dip"-mentaliteit leek intact. Vandaag is dat voorbij. Nieuwe golven van aanvallen op Iran en expliciete Iraanse dreigementen richting scheepvaart maken duidelijk dat dit geen snelle, chirurgische operatie wordt. Analist Adam Crisafulli van Vital Knowledge verwoordde het scherp: een leiderloze Iraanse regering en militaire machine zal weken bezig zijn met vergeldingsacties gericht op energie-infrastructuur en economische targets, terwijl de interceptorvoorraden van de VS en Israel snel slinken.

De VIX, de angstmeter van Wall Street, staat op 23,5. Een flinke sprong ten opzichte van de 18 van vorige week. Caterpillar verliest bijna 5%, Sherwin-Williams circa 4%, UnitedHealth ruim 3%. Chip- en halfgeleideraandelen als Applied Materials, Lam Research, KLA en ASML staan elk meer dan 6% in de min. De bredere chipindex (SOXX) opende meer dan 4% lager tot net onder zijn 50-daags gemiddelde, een technisch niveau dat sinds december niet meer was doorbroken.

Olie: twee dagen achter elkaar met 7% tot 8% omhoog

Brent ruwe olie staat vandaag op $83,83, een stijging van circa 8% bovenop de bijna 9% van maandag. WTI klimt naar $77,05. Dat zijn de hoogste olieprijzen in meer dan een jaar. De cumulatieve stijging in twee handelsdagen bedraagt circa 15 tot 16%. Vóór de aanvallen stond olie dit jaar al 17% hoger vanwege oplopende spanningen. Analisten bij Barclays, UBS en anderen zien een serieus scenario waarbij Brent door de $100 gaat als het conflict aanhoudt. Saul Kavonic van MST Marquee spreekt zelfs al van een potentieel dat driemaal zo ernstige zou zijn als de schok van het olieembargo van 1973.

De hogere olieprijzen hebben directe gevolgen voor inflatie. Elke stijging van $10 per vat voegt naar schatting 0,2 procentpunt toe aan de Amerikaanse CPI. Benzineprijzen in de VS stegen van de ene op de andere dag al 11 dollarcent per gallon. Trump had vorige week nog geclaimd dat de inflatie onder hem "getemd" was maar deze boodschap (leugen) is inmiddels volledig ingehaald door de werkelijkheid.

Winnaars en verliezers

Defensieaandelen zijn de grote winnaars van deze periode. Northrop Grumman, Lockheed Martin en Palantir stegen maandag met respectievelijk 6%, 3% en 5,8%. Rosenblatt verhoogde zijn koersdoel voor Palantir vandaag van $150 naar $200, met als redenering dat het conflict de waarde van AI-gedreven defensietechnologie onderstreept. De iShares Aerospace and Defense ETF breekt zelfs al uit naar een nieuwe recordhoogte. Olie-majors als Exxon en Chevron profiteerden maandag met circa 4% tot 5%. Cybersecurity-aandelen als CrowdStrike, Palo Alto Networks en Zscaler stijgen door verhoogd risico op Iraanse cyberaanvallen.

Target vormt vandaag een lichtpuntje. De retailer meldde een aangepaste winst per aandeel van $2,44 voor het vierde kwartaal, en dat was boven de verwachte $2,16. Het aandeel staat meer dan 3% hoger. Best Buy stijgt ook ruim 10%, ondanks een tegenvallende omzetdaling van 0,8% in dezelfde winkelverkopen, omdat de winstgevendheid meeviel. De grote verliezers zijn luchtvaartaandelen (United Airlines -6%, Delta en American -5%), cruisemaatschappijen (Carnival en Norwegian elk circa -6%) en hotelketens en reisplatforms. De Dow Transport index staan vandaag zo'n 2% lager.

Goud daalt, Bitcoin rood, rente klimt

Goud heeft zijn viersdaagse rally tijdelijk onderbroken. Na pieken tot boven de $5.400 per troy ounce op maandag, staat goud vandaag circa 3% lager op $5.130. Klassieke winstnemingen na een zeer snelle opmars. De onderliggende vraag naar vluchthavens blijft intact zolang de geopolitieke spanning hoog blijft. De Bitcoin verliest circa 1,5%. De tienjaarsrente op Amerikaanse staatsobligaties liep op naar circa 4,07%, wat risicovollere beleggingen extra belast. De kans op een renteverlaging door de Federal Reserve in maart is inmiddels nagenoeg nul. Veel analisten rekenen nu pas op actie in de zomer.

Hoe lang zal dit allemaal duren?

Dat is de vraag die elke belegger zich momenteel stelt. Historisch gezien verwerkt de aandelenmarkt geopolitieke schokken relatief snel, met gemiddeld circa 0,4% winst twee weken na een geopolitieke gebeurtenis. Maar dit conflict is toch van een andere orde. De Straat van Hormuz stilleggen heeft directe, meetbare gevolgen voor de mondiale energievoorziening. Als dit conflict weken duurt, stijgen inflatieverwachtingen structureel en verschuift de agenda van de Fed verder. Olie, goud, defensie en cybersecurity zijn in de tussentijd de speelplaatsen voor wie positief gepositioneerd wil zijn. Technologie, reizen en financielen staan voorlopig onder druk. En we houden de 10-jaarsrente en de dollar in de gaten de komende sessies, want dat blijft cruciaal.

Koersen zijn indicatief en gebaseerd op data rond 17:20 uur CET op 3 maart 2026. Geen beleggingsadvies. Handelen brengt risico met zich mee.