Trump geeft Iran 48 uur. Iran dreigt terug. Azie -3-4%, Ook Europa fors omlaag

Goud opnieuw lager na grootste weekverlies sinds 1983

Geopolitiek • Trump ultimatum • Iran • Hormuz • Week 4

48 uur. Daarna beslissen de bommen zei Trump. De markt rekent nu alle scenario's door.

Trump dreigde zaterdagavond de Iraanse energiecentrales te vernietigen als Hormuz niet binnen 48 uur heropend wordt. Iran's parlementsvoorzitter Ghalibaf antwoordde onmiddellijk dat zulke aanvallen “direct” gevolgd zouden worden door vergeldingsaanvallen op energie- en desalination-infrastructuur in de hele Golf. Dat omvat faciliteiten in Saudi-Arabie, de VAE, Qatar en Bahrein, landen die cruciale Amerikaanse bondgenoten zijn in de regio. Tegelijkertijd voerde Iran al eerder deze week een aanval uit op Ras Laffan, het grootste LNG-exportterminal ter wereld in Qatar.

De escalatieladder is nog nooit zo hoog geweest. Goldman Sachs verhoogde zijn oliekoersdoel naar $110 per vat voor de komende weken. De NAVO-secretaris-generaal steunt de oorlog en voorspelde dat de alliantie uiteindelijk mee zal doen, ondanks eerdere weerstand van meerdere lidstaten. De VS stuurt drie extra amfibische aanvalsschepen en 2.500 extra mariniers naar het Midden-Oosten, bovenop de meer dan 50.000 troepen die al aanwezig zijn. Iran lanceerde tegelijkertijd een raketaanval op de Amerikaanse basis op Diego Garcia in de Indische Oceaan, 4.000 kilometer van Iran. De aanval mislukte, maar toonde aan dat Iraanse raketten verder reiken dan eerder gedacht.

Voor de markt is het scenario simpel maar angstaanjagend: als Trump de dreiging uitvoert en Iran retalieert op Golf-infrastructuur, kan de olieprijs binnen uren naar $130 of hoger schieten. Als Trump de deadline niet naleeft, verliest hij geloofwaardigheid en kan de markt juist weer op adem komen. Beide opties hebben grote gevolgen voor aandelen, olie en inflatie. Tot de deadline verstreken is, handelt niemand met enige zekerheid.

Edelmetalen • Goud • Zilver • Paradox

Goud en zilver kelderen. Terwijl er oorlog is. Hoe kan dat?

Goud zakt vanmorgen opnieuw met zo'n 9% naar circa $4.200 per ounce. Vorige week verloor goud ook al meer dan 10%, het grootste weekverlies sinds 1983. Zilver ging nog harder onderuit: de spot-koers daalde eind vorige week al naar circa $67, en de zilver-futures dalen vanmorgen verder met 10%. JPMorgan noemt het een “extremely brutal flush.”

De paradox is helder als je de mechaniek begrijpt. Hoge olieprijzen betekenen hogere inflatie. Hogere inflatie betekent een hawkische Fed. Een hawkische Fed betekent hogere rente en een sterkere dollar. En een hogere rente met een sterkere dollar maakt goud en zilver, die geen rente betalen, minder aantrekkelijk. Het is dus de oorlog zelf die goud momenteel kapot maakt, via de inflatoire route. Daar bovenop: institutionele beleggers verkopen goud om verliezen elders te dekken. JPMorgan: “What it's telling us is more about gold getting caught up in a contagion risk of a sell everything trade.”

Zilver lijdt extra omdat het twee rollen heeft: edelmetaal en industrieel metaal. Als de economie vertraagt door hoge energieprijzen, daalt de industriele vraag naar zilver terwijl ook de safe-haven functie wegvalt. Men waarschuwt al voor verdere terugval richting $60 als de steunzone rond $70 doorbroken wordt. Dat was ook de toevallige analyse deze week van goud: “het is geen safe haven meer, het is een speculatief actief geworden.”

Klik op de grafiek voor een grotere weergave

De Dow Jones staat op 45.577 en noteert in oversold-terrein met een RSI van 25. De index bevindt zich nu onder de SMA-200 op 46.560, die jarenlang als langetermijnvloer fungeerde en nu als weerstand boven de huidige koers ligt.

Movinggemiddelden:

• EMA-20: 47.460
• SMA-50: 48.750
• SMA-200: 46.560

Alle drie bevinden zich boven de huidige slotkoers. De roze steunzone rond 46.200 waar de index meerdere keren steun vond, is met de afgelopen Trump-deadline zeer kwetsbaar geworden.

Technische indicatoren: De MACD is zwaar negatief (-197 / -693 / -496) zonder nog enig teken van omkering. Dit benadrukt de sterkte van de neerwaartse trend.

Interpretatie: Technisch gezien is de Dow rijp voor een bounce vanuit oversold-niveaus, maar fundamenteel ontbreekt er nog een katalysator. Vier verliesweken op rij, dat was de langste reeks in drie jaar en dat duidt op een gestructureerde herweging van de aandelenmarkt onder druk van olie en inflatie.

Steun onder 45.651 opent een nieuw pad omlaag met weinig technische ankerpunten daaronder.

Scenario's:

BULL: Trump-deadline wordt omzeild via diplomatie, olie daalt naar $95, Dow stuit op oversold-steun en test SMA-200 op 46.529.

BEAR: Aanvallen op Iraanse energiecentrales, Iran retalieert op Golf-infrastructuur, olie boven $130, Dow verliest de 45.650.

Klik op de grafiek voor een grotere weergave

De DAX staat op 22.380 en noteert in oversold-terrein met een RSI van 28. De index bevindt zich ruim onder alle drie de moving gemiddelden, wat een bearische situatie aangeeft.

Movinggemiddelden:

EMA-20: 23.790
SMA-50: 24.550
SMA-200: 24.150

De DAX staat onder alle drie, dit geeft nog meer ruimte naar beneden zolang er geen stevig herstel komt.

Technische indicatoren: De MACD blijft negatief en de histogram vertoont een verder dalend momentum. Dit is een waarschuwingssignaal mede door het oversold RSI-niveau. De grafiek toont ook dat de DAX nu alle belangrijke steunzones heeft doorbroken.

Scenario's:

BULL: MACD-histogram keert om, DAX doorbreekt 23.000 en laat een verder herstel zien.

BEAR: De index zakt verder weg zonder steunzones in zicht.

Klik op de grafiek voor een grotere weergave

De AEX staat op 961,62 en noteert in neutrale-tot-zwakke positie met een RSI van 35. De index bevindt zich onder de belangrijkste weerstandszones en toont tekenen van momentum-uitputting.

Movinggemiddelden:

• EMA-20: 997
• SMA-50: 1.000,5
• SMA-200: 949

De AEX ligt onder zowel de EMA-20 als de SMA-50, wat duidt op zwakte op korte termijn. De SMA-200 op 948,84 fungeert nog als onderliggende steun.

Technische indicatoren: De MACD is licht negatief (-3,90 / -4,02 / -0,12) met minimale histogram-beweging. Dit geeft aan dat momentum verslapt. De RSI op 47 toont geen duidelijke richting, maar komt wel onder de 50 terecht nu.

Steun en weerstand:

• Weerstand boven: 983, 1.005 en 1.014
• Steunzone: 950 en 925
• Kritieke steun: 950 en 925

Interpretatie: De AEX kampt momenteel met gebrek aan koopkracht. De positie onder beide kortetermijngemiddelden en het zwakke MACD suggereren dat daling naar 940-950 waarschijnlijker is dan doorbraak naar 983.

Scenario's:

BULL: AEX doorbreekt de 983 en 1.000, en test daarna de 1.014.

BEAR: AEX verliest 950 steun, en test de 940 en 925

Klik op de grafiek voor een grotere weergave

De Nasdaq 100 is de meest beschadigde grote index van de afgelopen maand. De index staat 9,65% onder zijn piek van eind oktober en bevindt zich aan de rand van formeel correctieterrein. De EMA-20 staat op 24.700, de SMA-50 op 25.100 en de SMA-200 op 24.350. De huidige koers ligt onder alle drie. Nvidia en Micron, twee zwaargewichten binnen deze index, leden vorige week extra verlies door sectorspecifieke druk. De Nasdaq is bijzonder gevoelig voor rentestijgingen omdat tech-aandelen op toekomstige kasstromen worden gewaardeerd.

De RSI nadert de oversold-zone rond de 35, de MACD is negatief. Steun ligt op 23.500, pas als die zone het kan houden, is een technische bounce richting de SMA-200 op 24.350 het meest waarschijnlijke korte-termijn herstelscenario.

Scenario bull: de-escalatie Trump-deadline, rente daalt, NDX herneemt het SMA-200 op 24.350 en test 24.700 (EMA-20). 

Scenario bear: verdere escalatie, rentestijging door inflatie, NDX verliest de 23.500 en glijdt verder weg richting de 22.000-22.500-zone wat dan zonder herkenbare steun snel kan gaan. Vandaag en morgen worden denk ik de meest bepalende dagen van deze week.

Psychologie van de markt

Een ultimatum van 48 uur. Wat doe je dan als belegger in het weekend?

Het is maandag en Trump heeft een deadline gesteld die pas komende nacht afloopt. Iran heeft gedreigd. Dat is precies het moment waarop de meeste beleggingsfouten worden gemaakt: niet door te handelen, maar door na te denken over handelen op het eerste moment dat het kan. Maandagochtend om 9:00 zal er waarschijnlijk een opening zijn die 1% tot 2% lager zal zijn dan vrijdag, afhankelijk van wat er morgen of komende nacht gaat gebeuren. De reactie die je dan ingeeft is bijna nooit de juiste.

De beste voorbereiding op een volatiele maandag is niet een handelsorder klaarleggen, maar je plan voorbereiden. Wat is jouw scenario bij de-escalatie? Wat is jouw scenario bij verdere escalatie? Welk niveau is voor jou een instapmoment en welk niveau een aanleiding om te beschermen? Die vragen moeten we in de loop van vandaag of morgen zien te beantwoorden, zodat je op basis van een plan handelt en niet op basis van de eerste emotie bij het zien van het koersscherm.

Carson Group berekende dat de S&P 500 na 40 grote geopolitieke crises gemiddeld zo'n 1% verloor in de eerste maand, maar 3,5% won over de zes maanden daarna. Historisch gezien is een crisis meestal een tijdelijke verstoring, geen permanente breuk. Dat neemt het risico van vandaag niet weg, maar het geeft context aan hetgeen je van plan bent.

Stock Traders Almanac

“The stock market is designed to transfer money from the Active to the Patient.”

Warren Buffett via Stock Traders Almanac