De markt stijgt, de stemming is extreem goed en de IPO's stromen(den) binnen. SpaceX is inmiddels genoteerd, OpenAI en Anthropic staan momenteel in de startblokken, en Wall Street lijkt te geloven dat dit het nieuwe normaal is. Maar onder de oppervlakte broeit er dan toch iets.

Via 2 recente academische onderzoeken werd er een ongemakkelijk vraagstuk op tafel gegooid: zitten we in een bubbel, en zo ja, wie of wat trekt straks de pin eruit? De cijfers zijn ontnuchterend, al is het verhaal genuanceerder dan de krantenkoppen ons doen vermoeden.

Kunnen we bubbels voorspellen?

Alan Greenspan (vorige week overleden) geloofde ooit dat bubbels alleen achteraf te herkennen waren. Zijn eigen “irrational exuberance”-toespraak uit december 1996 was toen een vroege waarschuwing, maar hij handelde er vervolgens nauwelijks op. Het resultaat was een markt die bleef doorstijgen tot de internetbubbel in 2000 knapte, en juist harder knapte dan men voor mogelijk hield, mede omdat het idee van de “Greenspan put” beleggers een vals veiligheidsgevoel gaf.

Wetenschappers hebben sindsdien hard gewerkt om bubbels wel meetbaar te maken. In een studie uit 2017, “Bubbles For Fama”, analyseerden onderzoekers alle sectoren van de Amerikaanse markt sinds 1926. De conclusie was verrassend helder: wanneer een sector de brede markt over 2 jaar met meer dan 100 procentpunten overtreft, kwam er in 53% van de gevallen daarna een crash van minstens 40%. Stijgt die outperformance naar 125 procentpunten, dan klimt dat percentage al naar 76%. En bij 150 procentpunten kom je al uit op 80%.

Ter vergelijking: de Nasdaq haalde op het hoogtepunt van de internetbubbel een alpha van 154 procentpunten ten opzichte van de S&P 500. De kans op een crash van 40% was op dat moment dus al 80%. Wat volgde was een daling van bijna 80% voor de Nasdaq. De modellen hadden gelijk, alleen wist vrijwel niemand er iets mee te doen.

Waar staan we nu?

Goed nieuws eerst. Volgens het meest recente “U.S. Froth Forecast” van State Street Markets, opgesteld in samenwerking met Harvard-professor Robin Greenwood, bedraagt de kans op een marktbrede crash van 40% momenteel 32%. Dat is iets boven het 5-jaarsgemiddelde van 26%, dat is dus nog geen alarmerend niveau. De meest gespannen sector is nu de informatietechnologie, met een crash-kans van 45%, tegenover een historisch gemiddelde van 35% voor die sector.

Hoog, maar lang niet vergelijkbaar met de niveaus die we rond 2000 zagen, toen de kans voor een crash bij de techsector richting de 100% ging. Op basis van koersbewegingen en sectorrotatie alleen hoef je dus nog niet echt wakker te liggen van een nakende bubbel. Dat is een belangrijke nuance die in de angst van alledag vaak verloren gaat.

De IPO-golf als echte risicofactor

Maar er is nog een andere factor die wel degelijk verontrustend is, en die minder aandacht krijgt dan hij verdient. De beursintroductie van SpaceX, en de te verwachten IPO's van OpenAI en Anthropic, voegen een mechanisme toe dat historisch gezien zelden goed afloopt. Het probleem is niet zo zeer de bedrijven zelf, het is vooral het geld dat ze uit de markt trekken.

IPO's zijn in essentie een onttrekking van kapitaal aan de bestaande markt. Beleggers verkopen aandelen in bedrijven zoals Apple, Microsoft of Nvidia om aan de andere kant te kunnen instappen in deze nieuwe namen. Dat geld gaat dan meteen naar de nieuwe beursgenoteerde bedrijven of rechtstreeks naar de oprichters die hun belangen willen verzilveren. De enige manier waarop IPO's neutraal zouden zijn voor de markt, is als het volledige bedrag van buiten de aandelenmarkt komt, van buitenlandse investeerders of van obligatiebeleggers die overstappen. In de praktijk is dat helaas zelden het geval.

Harvard-econoom Xavier Gabaix en zijn collega Ralph Koijen van de University of Chicago berekenden dat elke $1 die uit de Amerikaanse aandelenmarkt wordt onttrokken, de totale marktkapitalisatie met $5 doet dalen. Een hefboomwerking die in omgekeerde richting werkt. De 3 grote IPO's van SpaceX, OpenAI en Anthropic halen naar schatting samen $200 tot $250 miljard op. Dat impliceert een waardevermindering van de totale aandelenmarkt met maar liefst $1 biljoen.

1929, 2000 en nu?

De vorige records voor aandelenuitgifte in de VS lagen in 1929 en 2000. We weten allemaal wat er daarna gebeurde. Onderzoeksbureau GMO becijferde dat een toename van 1% van het IPO-aandeel in de totale marktkapitalisatie gepaard gaat met een daling van 7,5% in het marktrendement over de volgende 12 maanden. De huidige IPO-golf vertegenwoordigt ongeveer 5% van de totale Amerikaanse marktwaarde. Reken je dat door, dan kom je uit op een mogelijke marktdaling van bijna 40% in de komende 12 maanden. Dat zijn geen kleine getallen.

Bovendien wijst Harvard Business School-professor Malcolm Baker erop dat een hoge IPO-activiteit historisch samenvalt met overdreven marktoptimisme. Het is geen oorzaak-gevolg relatie die je kunt wegredeneren: de data van de afgelopen eeuw laat keer op keer hetzelfde patroon zien.

Wat betekent dit voor jou als belegger?

Het beeld is tweeledig, en dat is precies waarom dit soort analyses nuttig zijn. Op basis van koerspatronen en sectorrotatie alleen al is er momenteel zeker nog geen sprake van een klassieke bubbel. De niveaus van 2000 zijn ook nog lang niet bereikt, en de brede markt laat op dit moment nog geen signalen zien die historisch gezien onmiddellijk alarm slaan.

Maar de combinatie van een licht verhoogde waardering, een gespannen techsector en een historisch grote IPO-golf maakt de markt wel veel kwetsbaarder dan dat het op het eerste gezicht lijkt. Het zijn niet de koersen zelf die het gevaar vormen, het is het kapitaal dat straks massaal wordt omgeleid van bestaande posities naar de nieuwe namen. Dat is een mechanisme dat werkt ongeacht hoe goed SpaceX, OpenAI of Anthropic als bedrijf wel niet presteren.

Een crash van 40% is geen zekerheid. Maar het risico is wel reeel genoeg om dat zeker niet te negeren. Wie dat risico kent, staat in elk geval sterker dan wie het pas ontdekt als het al te laat is. Spreiding, een duidelijk plan en een gezonde dosis scepsis tegenover de IPO-hype zijn in deze omgeving geen overbodige luxe.

Wil je dagelijks analyses en concrete handelssignalen ontvangen?

Dan kunt je lid worden via onze Tradershop

Nu voor €29 tot 1 september

Alle informatie op USMarkets.nl is zo goed als mogelijk gecontroleerd. Veel content wordt gegenereerd met behulp van AI, waardoor er eventueel foutjes tussen kunnen zitten. Raadpleeg altijd meerdere bronnen voordat je een beleggingsbeslissing neemt.

De informatie in deze column is uitsluitend bedoeld voor educatieve en informatieve doeleinden en vormt geen beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen.

© 2026 USMarkets.nl  |  Guy Systeem Trading  |  Tradershop