Nvidia, Microsoft, Apple… Als de Zwitserse Nationale Bank een super-investeerder wordt

Nvidia, Microsoft, Apple…

Als de Zwitserse Nationale Bank een super-investeerder wordt

De Zwitserse Nationale Bank (SNB) is niet alleen bankier van de natie en hoeder van monetair beleid; stilaan is ze ook één van de grootste stille spelers op de wereldwijde aandelenmarkten. Uit Amerikaanse SEC-gegevens van juni 2025 blijkt dat de SNB ongeveer $167 miljard aan Amerikaanse aandelen bezit, verdeeld over meer dan 2.300 posities. Opvallend is dat ongeveer $42 miljard van die portefeuille geconcentreerd is in vijf technologiegiganten: Amazon, Apple, Meta, Microsoft en Nvidia — met meer dan $10 miljard in Apple en ruim $11 miljard in Nvidia.

Waarom belegt een centrale bank in tech­aandelen?

Het antwoord ligt in het wisselkoersbeleid. De Zwitserse frank is al jaren sterk — dat drukt de concurrentiepositie van de Zwitserse economie en kan deflatoire druk geven. Om de frank te verzwakken verkoopt de SNB franken en koopt zij vreemde valuta, vooral dollars en euro’s. Die valuta worden vervolgens niet als kas aangehouden maar belegd in buitenlandse obligaties en aandelen. Dit mechanisme kan worden gezien als een vorm van buitenlandse kwantitatieve versoepeling: monetair beleid en vermogensbeheer lopen in elkaar over.

Schaal en samenstelling van de portefeuille

De omvang is indrukwekkend: ongeveer 87% van de balans van de SNB — ruim CHF 855 miljard — is in vreemde valuta uitgedrukt, en daarvan is circa 25% in aandelen belegd. De Amerikaanse posities zijn relatief transparant dankzij SEC/EDGAR-rapportage; ook Britse houdingen zijn vaak openbaar. Voor andere markten is het lastiger om exacte posities te reconstrueren, waardoor een volledig beeld van de wereldwijde aandelenallocatie van de SNB lastig te krijgen is.

Selectiviteit en governance

De SNB kiest bewust waar ze wel en niet in stapt. Ze vermijdt systemische banken en sectoren die gevoelig liggen, zoals defensiebedrijven. Verder oefent de centrale bank geen stemrechten uit op haar aandelenposities — een bewuste afstand tot actief aandeelhouderschap. In omvang en marktblootstelling lijkt de SNB op een sovereign wealth fund, maar qua doelstelling en institutionele opzet is ze wezenlijk anders: haar primaire doel is monetair en macro-economisch, niet het maximaliseren van langetermijnrendement voor een natie of generatie.

Risico’s en kritiek

Die vermogenspositie is geen vrijblijvend bijproduct; het brengt reële risico’s en politieke vragen met zich mee. Marktschommelingen hebben al geleid tot significante verliezen. Na zware beursturbulentie leed de SNB grote verliezen in 2022–2023, en in de eerste helft van 2025 rapporteerde ze een verlies van CHF 15,3 miljard — grotendeels toe te schrijven aan de zwakte van de dollar. Dat heeft geleid tot debatten: sommige waarnemers pleiten voor actiever portfoliomanagement of het uitbesteden van beheer aan externe fondsmanagers. Critici vragen zich af of de SNB, als centrale bank, de expertise en governance heeft om zo’n omvangrijke en complexe aandelenportefeuille te beheren.

Tegelijkertijd waarschuwen economen dat uitbesteding of meer marktaanwezigheid operationele nadelen kan hebben: externe beheerders reageren mogelijk trager, en het beperken van directe controle zou de snelheid en effectiviteit van monetair ingrijpen kunnen verminderen. Ook roept de concentratie in enkele grote techbedrijven vragen op over marktrisico’s en belangenverstrengeling, zeker wanneer een monetaire autoriteit substantiële posities inneemt in strategische sectoren.

Conclusie

De SNB heeft zich in stilte ontwikkeld tot een super-investeerder met grote belangen in technologieaandelen. Dat is logisch in het licht van haar wisselkoersdoelstelling: aangekochte valuta moeten renderen of in waarde worden behouden. Maar de combinatie van monetaire doelstellingen en grootschalig beleggen is geladen: ze vergroot de invloed van de centrale bank op markten en sectoren, terwijl ze tegelijkertijd aanzienlijke marktrisico’s en beleidsvraagstukken introduceert. Of de SNB haar strategie zal aanpassen — richting actiever beheer, meer transparantie of uitbesteding — blijft een van de prangende vragen van de komende jaren.

Redactie
US Markets