Gemiddeld gebeurde er vandaag niets
De AEX sloot vandaag op 1.115 punten, een winst van 0,17%. Wie alleen die ene regel leest, concludeert dat er niets is gebeurd. Onder die 0,17% ging ASM International echter 4,48% omhoog, ASML 2,25% en Besi 2,97%. Er is dus van alles gebeurd, alleen niet gemiddeld.
Precies dezelfde truc zat vandaag in de inflatiecijfers. De snelle raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek kwam voor augustus uit op 3,3%, en dat klinkt als een rustig cijfer. Maar energie was 11,7% duurder dan een jaar eerder, terwijl voeding juist 0,5% goedkoper werd. Die 3,3% bestaat niet in de portemonnee van 1 huishouden. Hij bestaat alleen op papier.
Een index is een samenvatting, en een samenvatting is altijd een besluit over wat je weglaat. Dat is geen bezwaar tegen indices, want zonder samenvatting is een markt niet te volgen. Maar wat ons betreft ligt de bruikbare informatie vaker in de spreiding dan in het gemiddelde: welke namen liepen weg van de rest, en waarom. Vanmiddag schreven we al dat de chipsector vandaag het grootste deel van de puntenwinst van de AEX droeg. Dat is een heel ander verhaal dan een vlakke dag.
Het aardige is dat de markt zich hier zelden door laat corrigeren. Een dag wordt afgemeten aan de index, terwijl het juist de index is die het meeste verstopt. Of, zoals het affiche hierboven het zegt: het gemiddelde is de veiligste plek om je te vergissen.