Deze update komt er op verzoek van Beursbox-lezers, die ons vroegen wat er precies gebeurt rond de expiratie en aanwijzing van opties.
Expiratie: de vrijdag van de waarheid
We krijgen deze vraag wat vaker binnen: wat gebeurt er nu eigenlijk als een optie afloopt, en wanneer worden we "aangewezen"? Bij de meeste beursgenoteerde opties, zowel op Euronext als in de Verenigde Staten, is de derde vrijdag van de maand de dag waarop de rekening wordt vereffend.
Bij de AEX-indexoptie ligt dat relatief overzichtelijk. Die optie is Europees van stijl, wat betekent dat we hem alleen op de expiratiedag zelf kunnen uitoefenen, en de afwikkeling gaat in contanten op basis van de slotwaarde. Er komt dus geen aandeel of index aan huis, alleen een verrekening in euro's.
Bij een aandelenoptie ligt dat anders. Die is doorgaans Amerikaans van stijl, wat betekent dat uitoefening op elk moment tijdens de looptijd kan, en bij afwikkeling wisselen de onderliggende aandelen fysiek van eigenaar. Een optie die op expiratiedag in-the-money staat, wordt automatisch uitgeoefend door de clearing, zonder dat we daar zelf nog iets voor moeten doen.
Aanwijzing: wie draagt het risico?
Wie zelf een optie heeft geschreven, dus short staat, loopt het risico om aangewezen te worden. Dat aanwijzen gebeurt volgens de clearinginstelling op basis van loting onder alle schrijvers van diezelfde optie, en we kunnen dus zelf niet kiezen of het ons treft. Een optie die net buiten het geld staat, lijkt veilig, maar een beweging in de laatste minuten van de handel kan dat beeld nog omdraaien.
Dat laatste heet pinrisico: de koers van het onderliggende aandeel sluit vlak bij de uitoefenprijs, en tot diep in de avond blijft onzeker of de optie wel of niet wordt uitgeoefend. Mocht u zelf nog een shortpositie in opties open hebben rond een expiratiedatum, dan loont het om vooraf te checken hoe uw broker daarmee omgaat en of er voldoende marge op de rekening staat voor een eventuele aanwijzing.
We sluiten een positie liever op tijd af dan dat we tot de laatste seconde afwachten wat de clearing met ons doet. Zeker rond een expiratiedag met wat meer beweging op de onderliggende waarde blijft dat voor ons het rustigste scenario.